Blog Nederlands

(klik op foto of op blauw)


Aankondiging

- Het zou me niet verbazen†als uw familienaam Perelman is,†grapte ik tijdens een van haar bezoeken.

‘Nee, maar ik woon wel in Zuid,’ schoot ze terug.†Om het half jaar kwam ze een parelsnoer kopen.

Laagje voor laagje voor laagje


aankondiging

Het is wellicht wat boud om hardop te beweren, maar teruggave van erfgoed heeft met het slavernij-verleden gemeen dat het de meeste mensen geen donder kan schelen.

Men maakt zich immers niet of nauwelijks druk over de huidige (loon)slavernij in AziŽ en Afrika – zelfs niet in de betreffende ‘slachtoffer-landen’ zŤlf – ook al vallen er doden bij.

Idem dito: wat heeft teruggave van erfgoed voor zin als roof gewoon doorgaat?†

Teruggave van geplunderd erfgoed is vanzelfsprekend.†Toch ligt daar vaak meteen al een onoverkomelijk probleem: teruggeven aan wie?

‘Kom maar halen!’ roepen†sommige wetenschappers.†


Aankondiging 2

Het maakt niet uit of de voorwerpen uit AziŽ, Afrika of Amerika stammen. Als de intentie erachter hetzelfde is, liggen ze bij elkaar in dezelfde vitrine.†

Ook de inrichting van het museum is radicaal anders dan overal elders.†Het maakt het Pitt Rivers in Oxford tot een opmerkelijk, aandoenlijk museum.

Ondanks alles.


handgeschreven etiketten

In het Pitt Rivers Museum boek staat†

een negentiger jaren verslag over†

hoe gecompliceerd het terugeisen†van erfgoed kan zijn†

en een tamelijk hilarisch verloop kan krijgen.

De herinterpretatie van een originele kopie.


Aankoniding

Duizenden jaren oud, uit de lucht gevallen, onbekend proces..

In Chiang Mai stond tussen schoolboeken de uitgave†‘Ancient Jewellery of Myanmar’.†

Het boek geeft meer inzicht in het ontstaan van†Tibetaanse dzi-kralen.



M op rij buitenkopie

Naar een mysterie kun je slechts verwijzen.†Een andere dimensie kun je slechts verzinnebeelden.

Over het zoeken naar antwoorden op vragen omtrent geboorte, leven en sterven – en†hoe eendimensionaal het vertrouwen de laatste eeuw op de wetenschap is gesteld.

Heiligen, helden en andere hersenschimmen.†Over symboolblindheid.


Rajiv Staande Avalokiteshvara – Versie 6

Begin zestiger jaren maakte de kunstenaar Khadga Raj Shakya vier levensgrote exemplaren Van Avalokiteshvara met behulp van de verloren-was methode.†

Achteraf lijkt het alsof ťťn van de vier beelden zich bewust zo’n zestig jaar schuil hield totdat de juiste bestemming zich aandiende.

Ondertussen ontstond er wel een verhaal omheen.




Kalu Kumale tekst

Als boerenzoon lag z’n bestemming in de†omringende†terrasbouw. Hij behoorde daarom niet tot de traditionele kaste der beeldenmakers.†Toch wist de‘bedaarde schepper van toornige goden'via omwegen z’n fascinatie†voor modelleren vorm†te geven. Zijn specifieke stijl kwam uiteindelijk terecht in tempels en musea in vele landen.


Vader, zoon

Vader, zoon en een schoolproject.

Enige tijd terug kregen we een uniek boekwerk onder ogen: prachtig uitgevoerd en een eenmalige uitgave van†slechts†ťťn enkel exemplaar.†

Het schoolproject trof ons als een pracht-voorbeeld van wat er qua†‘kunst &†kind' nog meer mogelijk is dan het geijkte gekleuter in de diverse (wereld)musea.


AANKONDIGING ERFGOED WERELDMUSEUM 2

De Nigeriaans activist roept: ‘Van ons gestolen!’†De Engelse professor reageert: ‘Ja, kom maar halen!’†

Is er dan nog ruimte om wat meer te begrijpen van de fascinerende ontstaansgeschiedenis of om misschien mede vanuit de voorwerpen zŤlf te redeneren –– en andere†nuances?

Andermans erfgoed: het fenomeen†‘wereldmusea'.


De Gelderlander

Met de nodige scepsis wachtten iedereen met een achtergrond in Nederlands-IndiŽ het dekolonisatie-onderzoek af.†

Per slot hebben zij inmiddels ruime ervaring met de landelijke pers. De waan van de dag, maar ook de geschiedenis wordt in de media vaak samengevat in kreten en krantenkoppen.

Veel minder aandacht kreeg het rapport eerder gepubliceerde van De Nederlandse Bank Dienstbaar aan het verleden?’.†

Ten onrechte. Always follow the money.


Jongen met landkaart

Recentelijk verscheen er een kleine vloed aan boeken over kolonialisme en slavernij – tien jaar geleden nog tamelijk 'een non-issue'.

Wat opvalt is dat studies als die van Hans Derks†(Verslaafdaan opium,deVOC†en het Huis van Oranje als drugdealers)†of Ewald Vanvugt†(Roofstaat, wat iedere Nederlander moet weten)†nog steeds gemeden worden.†

Stilzwijgend Profijt deel 1 t/m 3


Molukse soldaten (1)

Verstrikt in identiteiten††Afgelopen 28 oktober 2020 publiceerde†NRC†de bijdrage:†‘Dekoloniseer het Molukse verhaal van trots en verraad’, geschreven door fotograaf Geronimo Matulessy.†

Het eindigde met de oproep:†'We moeten ons losmaken van de postkoloniale, afhankelijke houding.†In het reine komen met onze dubbele identiteit van onderdrukkers en onderdrukten.’

Lees verder.


Aankondiging Pelni boot

Drie maanden reisden we in†1984†de Molukse eilanden-groepen af. Van Ternate tot †Tanimbar.†

Voor het maandblad Tjengkeh interviewde Ais vele repatrianten – gezinnen die op eigen initiatief waren teruggekeerd.†

Het reisdoel bracht ons tot in de verste uithoeken van de Molukken. Dit leverde onder andere bijgaande zeven impressies op.†

Van de vele z/w negatieven maakten we toentertijd een uitgebreide fotovideo, eveneens hier te zien in Vimeo,† juga di Maluku.††Inhoud Maluku†‘84


- Aankondiging bloesemoorlog

Wellicht is er per definitie een probleem met erfgoed als je er ‘nationaal’ voor zet. Standbeelden, symbolen, zelfs vederlichte roze-witte bloesemblaadjes wisten propagan-disten te manipuleren om hun belangen op te leggen aan de rest.

Het is niet eenvoudig uit te leggen hoe Japan rond 1900 van voorbeeldstaat voor heel koloniaal AziŽ ‘revolutioneerde’ tot een wrede, fanatiek-militaristische agressor.†Met de eeuwenoude, kwetsbare kersenbloesem cultuur als leidraad, lukt dit Naoko Abe wonderwel.

Als iets fotogeniek is dan is het wel het korte kersenbloem-seizoen. Het boek moet de kleurenpracht node missen, zodat ik eindelijk mijn foto’s nuttig kan maken.


DL kind tussen monniken titel

Het kind zou de 14de reÔncarnatie van de dalai lama zijn, volgens enkele oudere monniken.†

Twintig jaar later dient hij een land zo groot als West-Europa te leiden. Terwijl er juist in dat tijdsgewricht aan alle grenzen ervan met veel kabaal en geweld een volstrekt nieuwe wereld openbarst.†

Met vele duizenden landgenoten moet hij ten slotte naar buurland India vluchten. Om vervolgens decennialang op zoek naar steun de wereld af te reizen –- en met de jaren in het westen het boegbeeld van het boeddhisme te worden.†Kortom, het onvoorstelbaar wonderlijke leven dat Tenzin Gyatso als kind kreeg opgelegd.

O ja, en ons reisje – op invitatie – naar zijn optreden in Lausanne


lijsten

Op den duur neigt alles dat in huis aan de muur hangt behang te worden.†

Japanners schijnen dit op te lossen door de meeste kunst in opslag te houden en regelmatig te wisselen - met een vers ikebana bloemstuk erbij of zo.

Of door te wisselen van lijst.†Klooien met lijstjes


Mama Barneveld monument kopie

In Memoriam

Cornelia Loupatty-Lopulissa


Uitgesproken tijdens de begrafenis op†9†april†2020,†

ten overstaande van het maximaal toegestane

aantal†van dertig familieleden.



Transport kunstschatten beijing

De Geschiedenis van†de Chinese†Keizercollectie

Na een bezoek aan Taiwan vroegen we ons af: waarom bestaat er zowel in Beijing als in Tapei een ‘National Palace Museum’?†

Beide musea tonen delen uit dezelfde eeuwenoude Chinese keizercollectie. Elk ander museum zou zich maar al te graag met een dergelijk fantastische geschiedenis willen afficheren.†

Toch was er zelfs in hun museumwinkels geen tekst of uitleg over te vinden.†Duidelijk ligt het nog ‘te politiek gevoelig’ – afgezien wellicht van een stevige dosis oud zeer. En dus zochten we met deze serie de toedracht zelf een beetje uit. Inhoud 8 afleveringen.


Taiwan Aankondiging 1

Pas in 1997 verscheen het eerste geschiedenisboek in Taiwan – de scholen waren er blij mee.†'Onze samen-leving is steeds homogener geworden,' stelt het voorwoord, 'maar juist die†aanname van gelijk-vormigheid†moeten we vermijden als we het verleden willen begrijpen.’†

Dat moet je zeker bij het zien van†de levens-beschouwelijke vormenrijkdom†in de 2.tempels op Taiwan:†taoÔsme, boeddhisme,†shintoÔsme, voorouder-verering…†Anders kom je niet verder dan de gebruikelijke aanduiding: ‘Chinese volksreligie’.

1.†Taiwan, een eerste impressie.


Op zoek naar Guanyin.

Over het witte porselein†– het zogeheten blanc de chine –†en de tocht naar de tamelijk onbekende Dehua vallei in China.

Het zijn voornamelijk vrouwen die Gyanyin tot vorm brengen†—†en die ons enthousiast hielpen ze te exporteren zonder dat we een†woord konden wisselen.


- Jingdehzen porselein city for a thousand years

Op zoek naar Guanyin trokken we afgelopen november ook naar die andere, oudere porseleinstad in China: Jingdezhen.

Het maken van ambachtelijk, kunstzinnig†porselein†is fascinerend om te zien.†Het was moeilijk om het aantal foto’s hier te beperken – en ach, waarom zou ik ook.†

Om aan te geven hoe zeer porselein verweven is met de Chinese cultuur tevens twee anekdotes:†

1:†Hoe een Britse diplomatenvrouw zich rond 1900 niet weet te beheersen tussen al het keizerlijk porselein in de Verboden Stad,

2: Het Servies voor Mao en de stress die dat opleverde bij de communistische partij.


bodhidharma - versie 2

Een kunstwerk kan veel losmaken.Herinneringen zijn vaak verhalen die bij elke†vertelling kunnen veranderen. Of met de tijd een andere context krijgen.†De woorden worden opnieuw geproefd en heroverwogen.†

Bodhidharma op Utrecht Centraal.Over alert†blijven, over het verschil tussen kijken en beschouwen. Afgewisseld met bij toeval gevonden,†prachtige tekeningen.


Een stel digibeten in Chinadie met†de huidige wereldwijde beeldtaal – het nieuwe Esperanto – maar weinig aankunnen.


Saddhu

Hoe meer je teweeg brengt tijdens je leven, des te groter karma je creŽert. Goed of slecht karma, beide leiden tot wedergeboorte. Eeuwen geleden redeneerde men op de Indus-vlakte: hoe minder je overhoop haalt, hoe minder oorzaak en gevolg, hoe minder karma je creŽert, des te groter de kans te ontkomen aan het almaar door-draaiende levenswiel der reÔncarnatie.†

1.†Het festival Shivaratri in Nepal,†2007

2.†Hetzelfde festival in†2019


Aardbeving

Ondanks alle toegezegde hulp na de aardbeving van†2015†in Nepal†hakten in†2018†de meeste vallei-bewoners zelf†de knoop door.

Hoe dan ook: aan de slag.

Februari 2019



Ava symbolen

Van Boeddha Tot Bansky

Iets eenvoudig uitleggen is iets anders dan simplificeren.

Hoe onnodig grievend museale tunnelvisie kan zijn,†is thans te zien op de tentoonstelling†‘Het leven van Boeddha’ in de Nieuwe Kerk te Amsterdam,†‘de weg naar nu.'

Wie heeft eigenlijk wat te zeggen†over restauratie en presentatie van publiek kunstbezit?†


inzicht

Inzicht komt doorgaans in een onbewaakt moment.†Maar hoe creŽer je een onbewaakt moment?

Door de bewaker te drogeren, meende Aldous Huxley in The Doors of Perception. Met LSD.

Recentelijk schreef Michael Pollen hierover het boek ‘How to change your mind’ dat in feite handelt over†how to silence your brain.

Over het ikke-van-ik.


Waarom toen deze foto daar?

Waarom toen die ene foto daar in..

1.†Zuid-India†

2.††Japan

3.†Noord-Vietnam

4. Cambodja

5. Taiwan


Temples and trees

Trees and temples.

Eeuwenoude bouwwerken en bomen†

verenigen zich tot een prachtig landschap

vol vorm en kracht.

Angkor Wat en omgeving (Cambodja).



phallus worship 2

Museumtaal

van puriteins naar preuts

In het Tropenmuseum leggen falli het loodje,

want: denk aan de kinderen.

'Wat is een lingam, pap?’



Zucht naar Zilver

De zilver route††La Ruta de la Plata

Waarom bestaan†antiekeIndiase, Chinese of Indonesische sieraden zo vaak uit Mexicaans muntzilver?†Dat was althans m'n beginvraag.††Die raakte rap ondergeschikt aan de vraag:†waarom leidde uitgerekend zilver tot globalisering?

Hoezo Amsterdam het centrum van de wereld tijdens de Gouden Eeuw?†

Het westers wereldbeeld gekanteld.



Samuel van de Putte aankoniding

Samuel van de Putte1690-1745

Neerlands enige echte ontdekkingsreiziger.

Inhoudsopgave met korte omschrijving

Toelichting

Deel 1††Van Zeeland naar PerziŽ.†

Deel 2†Van PerziŽ naar India.†

Deel 3Van India naar Bengalen.

Deel 4 Van Bengalen naar Nepal.

Deel 5 Van Nepal naar Tibet.†

Deel 6 Door de Himalaya naar Lhasa.†

Deel 7††Van Lhasa naar Beijing.

Deel 8Van Beijing terug naar Lhasa.

Deel 9 Van Tibet naar India.

Deel 10 (slot) Batavia.


The guilded buddha

Hoe meer je weet, hoe meer je ziet.

‘The gilded Buddha’†

Bij†publicatie meteen een standaardwerk.








Aardbeving 2

NEPAL 2018

Hoe staat Nepal ervoor

sinds de aardbeving?







Half man half woman Shiva kopie 2

Zuid-India†

Van Chennai naar Kochi.

Inhoud met korte omschrijvingen over:

- de traditioneel kleurrijke godsbeelden waar de Indiase jet zich voor schaamt

- †Pondicherry (Mirra en haar Aurobindo en†‘heliostat’) en Banyan de Verschrikkelijke

- de vuile was van de VOC – toch nog een nalatenschap

†- de theetuinen van Munnar en de bomen van Kochi

- de onbegrijpelijk-prachtige, neolitische bouwwerken uit de Pallave dynastie

- en meer.



Lente in letterland

Lente in Letterland

De heimlijk scharrelende vrouw was niet de eerste die langs deze mij onsympathieke wegop gepaste wijze toch afscheid wilde nemen van haar boeken.

Van de huiskamer naar een bijkamertje naar de schuur naar… hoe zet je oude vrienden aan de straat…?




Schermafbeelding 2016-05-21 om 07.55.55

Shangri La††Tibet en mysterieuze staatjes in de Himalaya als Ladakh, Kashmir, Nepal, Sikkim en Bhutan, spraken pas echt tot de verbeelding na publicatie van James Hilton’s†Lost Horizon†uit 1933.

Overde tijd van de Dames der Theosofie (van Blavatsky en David-Neel tot Uyldert en Eversdijk-Smulders) en lama’s.

Geen paradijs zonder uitsluiting.



Mountain temple bhutan versie 2

Bhutan

Een dictatoriaal bergstaatje†

als boeddhistisch Disneyland†

voor westerse welgestelden?



Overwinteren in AziŽ

Volgens Hans & Josje moesten we op de terugweg uit Nepal eens een kijkje nemen in Prachuap Khiri Khan en dan vooral de groeten doen aan Henk van het restaurantje Milano, de enige ontbijtplek met een fatsoenlijke cappuccino.

'Zoals een kind dat een uur met een ingewikkeld stuk speelgoed bezig is; hij zegt niets, maakt geen enkel geluid. Hij is er volledig door geabsorbeerd.'

Over†schoonheid.



Hoog Bezoek

Eigenlijk ben ik gitarist. Daarom ben ik 'n dagje hier.’ †

- Je treedt hier ergens op?

‘Ja, gisterenavond, in de Ziggo Dome.’

- Kunnen daar niet… tienduizend mensen in...?

‘Haha, ja. En uitverkocht! Niet voor mij, hoor.†Maar goed, hij zal hier zo meteen wel binnnlopen.’ †

††Hoog bezoek


Indische familie Van den Berg

Een nagelaten koffer

Inhoud††met korte beschrijvingen

Inleiding. ––Deel 1IndiŽ †–– †Deel 2 Weg van daar –– †Deel 3 Terug, blijven of verder? ––† Deel 4 Naar de VS en Biafra†

Extra: The MoluccansAankomst van IndonesiŽrs in de Verenigde Staten in de jaren†’50-’60.

Deel 5 Verliefd in Bangla Desh ––†Nawoord Thuis aan de Oude Waal.


niet dit, niet dat

Over z'n jarenlange verblijf in een grot in India had ik van verschillende kanten wel gehoord, maar nog altijd vond ik het verhaal moeilijk te geloven toen hij eenmaal tegenover me zat.


Drie verhalen over er zijn†en er tegelijkertijd ook weer niet zijn.

Niet dit, niet dat.



Andermans erfgoed

Er zijn drastische maatregelen nodig tegen de cultuurroof die†het laatste decennium met name in Arabische landen plaatsvindt.

Andermans erfgoed,†iedereens zorg.







Vroege reisfotografen (1)

De enkele Britse cadetten die met glazen plaatjes, een zwarte tent, een chemisch laboratoriumpje en twee dragers het subcontinent introkken, waren eigenlijk eerder gesponsorde avonturiers dan militaire spionnen.†

In feite behoorden deze mobiele laboranten tot de allereerste reisfotografen, die – ondanks Ťn dankzij heersend imperialisme – uniek werk nalieten met allereerste, visuele informatie van de betreffende culturen.


Porseleinzucht (1)

Heel langzaam drong het tot me door dat južst kwetsbaarheid†die waardigheid en bekoring aan†porselein†geeft.†Kwetsbaar en bekoorlijk als een kokerrokje op hoge hakken.

Overde ovens en werkplaatsen in Jingdezhen en Dehua waar al†eeuwen Het Porselein vandaan komt.

Overde zeventiende eeuwse†PŤre d’Entrecolles, over de hedendaagse keramist Edmund de Waal, oftewel overporseleinzucht’.


Nepal 2015 kopie

Wordt Nepal ingelijfd als Indiase deelstaat, ontwikkelt zich een nieuwe burgeroorlog, hoeveel mensen dreigen er deze winter dankzij onverschillige politici van honger en kou om te komen en waarom wil de rest van de wereld zich er niet mee bemoeien?

En waarom wordt alle ingezamelde, internationale hulp voor slachtoffers van de aardbevingen aan de grens prompt tegengehouden?


Van primitief tot Kunst kopie

Juichende kritieken. Van meet af aan liep het storm. Niets dan lof en bewondering van alle New Yorkse kunst-keuvelaars.

Totdat de recensie van ene Thomas McEvilley verscheen. De golden exhibition was op slag omstreden.†Met ingezonden brieven probeerden de curatoren hun gezicht nog te redden.†

Tevergeefs.†



Voorouders

Eigenlijk riep ik altijd maar wat. Als iemand me vroeg naar de eigenlijke betekenis van een†voorouder-beeld, vergeleek ik het gemakshalve met een familie†fotoalbum.†

Ik realiseerde me domweg niet dat ik daarmee†zo’n zestig miljoen jaar evolutie tot een schriel stamboompje reduceerde; tot een stukje macramť van een paar luttele, genetische lijnen.

†De meeste stambomen zijn beledigingen aan moeders.

Sacrale stenen


Een simpele steen kan het meest elementaire symbool van menselijke vergankelijkheid verbeelden.

Alle aangebrachte tekst en versierselen liften een poosje mee richting eeuwigheid maar verweren lang voordat de gebeds- gedenk- of grafsteen zŤlf tot sterrenstof verkruimelt.

Sacrale stenen in India, Nepal, Tibet, China en Japan.


het tonen van een verzameling

Zelfs voor de verzamelaar die uitstallen als pronken afdoet, leidt het aanbrengen van enige orde in de verzameling tot schikken, situeren, stapelen, structureren, kortom zichtbaar maken.†

Al naar gelang het assortiment uiteraard: het tonen van munten noopt tot heel andere afwegingen dan †het laten zien van keramiek of oude auto’s – en toch ook weer niet.


Verzamelen kopie

‘Zelfs als men niet langer aan dingen is gehecht, dan nog speelt dat men eraan gehecht is geweest.’ (Marcel Proust)

Zie hier foto’s van verzamelingen, genomen door de betreffende verzamelaars zelf in hun eigen omgeving, waar geen selfie-makende museumbezoekers het zicht ontnemen.



Phallus festival Japan

In India verenigt men het ronde met het rechte in de lingam-yoni. In Tibet verbeeldt men wijsheid en compassie met twee copulerende lichamen: yab-yum.†

In Nederland ziet men in dat alles slechts fysiek gerommel en gerampetamp en vervat men dit met een stalen gezicht in:†‘Zoiets doen wij hier niet.’†

Over het jaarlijkse fallusfestival in Japan.


Lady Kashba

Een inkoopster uit Bombay – onstuimig mooi en modern – wierp in het voorbijgaan ťťn blik op het Kashba visitekaartje en repte:'What a graphic chaos! An Arab name, a Tibetan face, and an address in Amsterdam!’†

Natuurlijk had ‘t kekke krengetje gelijk, maar wij, oudere garde, lieten een visitekaartje niet ontwerpenontstond, het†met de jaren.. organisch, weetjewel.

Over de foto en de foutief gespelde naam Kashba.


Ansicht uit Katmandoo

Waarom werd de allereerste ansichtkaart van Nepal gedrukt in Luxemburg?†

En wie nam de foto in de verboden vallei?†

Het merendeel van de zevenhonderd miljoen postcards die in†1908 binnen de Verenigde Staten werden verstuurd, werd in Duitsland gedrukt.

Een oude ansichtkaart ontleed.



Over het fotograferen van andere culturen

Jimmy Nelson’s Before they pass away pretendeert op te komen voor verdrukte culturen maar bespoedigt eerder de ondergang ervan.

Nelson registreert hun precaire bestaan niet. Hij arrangeert, positioneert en stileert de Ander als acteur in zijn opstelling.†Waar kennen we dit toch van…?†

Over waarom Nelsons foto’s zelfskitsch voorbij gaan.



Beeldgieters en -houwers (1)

Langzaam drong het ter plekke tot me door:†

- als Newarezen de mooiste boeddhistische beelden ter wereld maken,†

- als zij zelf dťze kunstenaar als de absolute meester van deze tijd beschouwen,†

- dan†zou deze oude man, op de lemen vloer voor me, in de rest van de wereld†inmiddels†wereldberoemd zijn.



Verkiezingen Nepal

Vlak voor de verkiezingen ging drie dagen de landgrens op slot.†Een Indiase bruidegom die dit niet had voorzien, kreeg – na protest van heel zijn dorp – twee uur de tijd om samen met zijn vader alsnog de grens over te gaan om de bruid op te halen.†Iedereen was verrast hoe redelijk de organisatie van duizenden stembussen in duizenden valleien verliep.†

En de buitenlandse waarnemers deelden royaal schouderklopjes uit – vooral aan zichzelf.†


de WeChat omslag

Aan de ontbijttafel vliegen†ingesproken stukjes Tibetaanse tekst heen en weer over de Himalaya.†De receptionist onderhandelt via de smartphone met een Chinese handelaar over een oude trouwketting, een laatste familestuk.†Via een tussenhandelaar in Lhasa biedt iemand in Shanghai plots een klein fortuin voor de jee-stenen ketting met bloedkoraal.

De gratis Chinese variant vanwhatsapp zorgde binnen AziŽ voor een totale omslag in†communicatie.



Niets is eeuwig

Bagan, een zandvlakte in midden Burma, herbergt het zoveelste †achtstewereldwonder.†De vlakte†is reeds lang droog en onvruchtbaar. In de middeleeuwen raakte het in vergetelheid. Het voortbestaan van de honderden tempels is vooral te danken aan armoede en desinteresse van de plaatselijke bewoners.†De huidige†restauraties leiden dankzij toerisme eerder tot†herbouw †– niet anders dan duizend jaar geleden.†

Wat heet restauratie?


Van Rangoon naar Yangon

De stad lijkt op gang gehouden dankzij eindeloos veel reparaties, omleidingen, extra buizen en kabels.†De voormalige Britse grandeur wordt niet gezien als nationale geschiedenis – en gedachteloos†verkwanselt.†

In Yangon verrijst een doorsnee Aziatische stad waar het verleden uiteindelijk alleen nog in het stratenpatroon terug te vinden zal zijn.†Gelukkig hebben we de foto’s nog.



Birmaans rood (1)

‘We bedelen niet!’ verweert een novice zich tegen de kritiek van een Duitse toeriste.†‘We vrŠgen†niets!’†

Vroeg in de ochtend gaan ze†de straat op. Dun gekleed en blootvoets, ook in koude bergdorpen.†Hun optreden kent een ingestudeerde discipline: kaarsrecht lopen, zwijgen, vooruit kijken en in rap tempo doorstappen.†

Over de overeenkomsten tussen monniken en militairen, tussen weeskinderen en bejaarden.


Kathmandu in de winter

Aan sommige uitnodigingen valt niet te ontkomen.†Het eerste hapje rijst van een baby is een ritueel momentum†in een land dat nog steeds een hoog percentage kinder-sterfte kent. Pas na zes maanden gaat men ervan uit dat het kind in leven blijft – en krijgt het een naam.

Wat voor een kado breng je dan mee, vraag ik aan een jonge vader.†'Een kilootje rijst,' zegt hij achteloos.†Heel even neem ik hem nog serieus ook. †–– Kathmandu in de winter.


Beijing Bissniss

In het woonvertrek van jonge, ondernemende gezinnen is in een hoek veelal een kleine uitsparing met een keukentje, bedbank, kinderbankje en eventueel tv-toestel.

De rest van de ruimte gaat op aan handel - of welke bezigheid het gezin dan ook als inkomen heeft.†




Scheiding van lichaam en geest

Naast de boeddha-hoofdjes verschenen er in etalages van Thaise antiquairs fraai uitgelichte hoofdloze boeddha†ter verkoop. Per slot staan er in musea ook brok-stukken opgesteld.

Zodra twee antiquairs in Bangkok iets nieuws in hun etalage hebben staan, concludeert de derde dat er handel in moet zitten. En dus worden er volop boeddha-rompen metantique finishinggemaakt…†


Kathmandu in de regen

'Waarom ga je niet 'n keer naar mijn geboortedorp?'

- Waarom zou ik?

'Het is er momenteel intensely green and quiet, de boeren hebben net rijstscheuten geplant.’†

Op de hotelcomputer toont hij via Google Earth tegen welke helling van de Himalaya het ongeveer ligt.†

–– Kathmandu in de regen.


Farewell Fofana

Al sinds de zestiger jaren waren er Afrikaaanse handelaren die naar Parijs, Brussel, Amsterdam trokken om er†kralen, bronzen voorwerpen en houtsnij-werken te verkopen.†

Vooral in de begintijd waren er prachtige, markante figuren bij. Mister†Fofana, hier op een regeringsbrochure over migratie (!), sjouwend door de Staalstraat, was een van de allerlaatsten.†

Een†stukje Amsterdamse geschiedenis.


Het Reli Circus (1)

'Politiek discussiŽren we eindeloos, we begrijpen hoe belangrijk vrijheid is.†Geestelijk vinden we die vrijheid kennelijk niet nodig.†Als priester of goeroe accepteren we elke Tom, Dick of Harry die beweert het te weten.'

Oftewel, een gedeelde eerste plaats voor het oudste beroep ter wereld:

'I love you so much, I want you to be saved.’



The Real Thing

Natuurlijk was ik verbaasd zo'n dertig schilders aan te treffen die gezamenlijk haar oevre aan het naschilderen waren. Maar het zien opkomen ervan, op half voltooide doeken, het zien van haar levenswerk†tegelijkertijd in wording, was even vreemd als hilarisch.†

‘Die gasten in AziŽ zijn soms zo goed dat je later nog kunt achterhalen welke drýk van wŤlk boek zij kregen om na te schilderen,’ merkte 'n bevriende kunstschilder later op.†



'Niet lullen maar poetsen' (1)

Musea twijfelen al eeuwen over wel of niet poetsen van hun collectie zilveren voorwerpen sieraden.†Bij elke poetsbeurt verliest het metaal een buitenlaagje. Weliswaar minuscuul maar uiteindelijk krijgt het gevolg.†Soms zie je antieke zilveren vaasjes of doosjes waarvan de repoussť bloemetjes door generaties huishoudpersoneel kapot werden gepoetst.

Over zilver.



'Ogen der materie' (1)

Juist ’troebele’ edelstenen fascineren. Onder grote druk tijdens het wordingsproces kwam onverwachts van alles samen. Met een bevroren biotoop†tot gevolg.†

‘Diamant is voor de verkoop,’ legt een handelaar me uit. ‘Deze zogenaamd troebele stenen zijn kostbaar, er zijn maar weinig gegadigden. Je moet veel kennis in huis hebben om de prijs te begrijpen.’†

Verkoop geschiedt voornamelijk tussen handelaren onderling.†


'Ach, wat is mooi..?'

Bij vier families werk ik inmiddels samen met de†derde†generatie. De jonge garde accepteert me vooral als†vriend-van-vader†die zelfs opa nog heeft gekend.†

Dan behoor je tot de familiegeschiedenis – die zo oud is als het gezamenlijke geheugen strekt – en ontvang je vertrouwen en respect. †

Sinds de komst der Chinesen echter stelt mijn inkoop - en daarmee mijn betweterige mening - nog weinig voor.†



Mensch, durf te kijken

Al gauw kreeg Aatje in de gaten dat men zelden echt†keek naar de kunst die hij en Stan meebrachten.

Hun blik mijdde het voorwerp, uit angst dat ze er anders aan vast zaten, of zoiets.†

Dit bracht hem op een pracht idee...




'Etnografica' (1)

Het woord etnografie†is natuurlijk veel korter dan de omschrijving die enkele Amsterdamse boetiekjes en†ethnic galleries†in de zestiger jaren er†aan gaven: sieraden, kunst- en gebruiks-voorwerpen van verre volkeren.

- Alle landen, alle tijden,†vatte een van hen het samen.

Toch heeft etnografie een lange voorgeschiedenis in Amsterdam.



Home

ENGLISH




















tAll photographs and texts © Kashba, Ais Loupatty & Ton Lankreijer. Webdesign: William Loupatty.