Blog inhoud Nederlands


Aantal onderwerpen: 45(klik op foto of op blauw)


Chennai to Kochi travelogue

Travelogue Zuid-India: van Chennai naar Kochi.

Transit†Twee werelden spiegelen zich op een vliegveld.

Pondicherry†Mirra, Aurodindo, de heliostat, de banyan.†

Gopurams†Goddelijk gekleurde tempelbeelden.. kitsch?†

De vuile was van de VOC †Toch een nalatenschap.

Pallave dynastie Oude tempels in Tamil Nadu

De theetuinen van Munnar & de bomen van Kochi.

Tot slot Over oude, vertrouwde vooringenomenheid omtrent India.


Samuel van de Putte

Samuel van de Putte1690-1745Behalve†enkele zelfgemaakte landkaarten – van goede kwaliteit –†en notities van anderen, is er weinig over de man bekend.†Buitenlandse reisboeken omschreven hem als:de Mandarijn van Vlissingen of alsde Nederlandse Marco Polo.†Na dertig jaar omzwervingen door AziŽ – niet als de VOC over zee maar over land – gaf hij vanaf z’n sterfbed te Batavia de opdracht†om al z’n paperassen te†verbranden. Waarom?

Deel 1††Van Zeeland naar PerziŽ. Inleiding. De grootte tour: met studievrienden naar ItaliŽ en SyriŽ.

Deel 2Van PerziŽ naar India.††Afscheid in Aleppo. Twee jaar verder per karavaan door de woestijn.

Deel 3Van India naar Bengalen.††Door oorlog naar Zuid-India†gedwongen, de VOC-vesting Cochin.†

Deel 4 Van Bengalen naar Nepal. Hoe betaalt een reiziger rond 1720 z’n weg door India?


bibliotheek

Lente in Letterland

De heimlijk scharrelende vrouw was niet de eerste die langs deze mij onsympathieke weg toch op gepaste wijze van haar boeken afscheid wilde nemen.

Van de huiskamer naar een bijkamertje naar de schuur naar… hoe zet je oude vrienden aan de straat…?


boerenlandschap

Shangri La††Tibet en mysterieuze staatjes in de Himalaya als Ladakh, Kashmir, Nepal, Sikkim en Bhutan, spraken pas echt tot de verbeelding na publicatie van James Hilton’s†Lost Horizon†hunin 1933.†Over: de tijd van de Dames der Theosofie (van Blavatsky en David-Neel tot Uyldert en Eversdijk-Smulders) en lama’s.†Over: geen paradijs zonder uitsluiting.


Mountain temple bhutan versie 3

Bhutan

Een dictatoriaal bergstaatje†

als boeddhistisch Disneyland†

voor westerse welgestelden.


- Een kleurrijk Nieuwjaar kopie




Over†schoonheid.



Hoog Bezoek

‘Eigenlijk ben ik gitarist. Daarom ben ik 'n dagje hier.’

- Je treedt hier ergens op?

‘Ja, gisterenavond, in de Ziggo Dome.’

- Kunnen daar niet… tienduizend mensen in...?

‘Haha, ja, en uitverkocht! Maar niet voor mij, hoor. Hij zal hier zo wel zijn.'


KOFFER 2

Een nagelaten koffer

Deel 1†IndiŽ †– †Deel 2 Weg van daar – †Deel 3 Terug, blijven of verder? –† Deel 4 Naar de VS en Biafra†

Extra: The Moluccans Aankomst in de Verenigde Staten in de jaren†’50-’60.

Deel 5 Verliefd in Bangla Desh†

Nawoord Thuis aan de Oude Waal.



niet dit, niet dat

Over z'n jarenlange verblijf in een grot in India had ik van verschillende kanten wel gehoord, maar nog altijd vond ik het verhaal moeilijk te geloven toen hij eenmaal tegenover me zat.

Drie verhalen†over er zijn†

en er tegelijkertijd toch ook niet zijn.†



Een bijzonder beeld

In het Wereldmuseum staat bij de ingang tot de Tibetaanse collectie een levensgroot sculptuur van Avalokitesvara.†Het beeld personifieert liefde en compassie. Toch heeft het een gewelddadige geschiedenis achter zich.†

Afgelopen jaren werkten we mee aan de restauratie ervan, aan herstel van de geplunderde symboliek, opdat de Dalai Lama in 2015 met respect kon worden ontvangen.


Andermans erfgoed

Er zijn drastische maatregelen nodig tegen de cultuurroof die vooral het laatste decennium met name in Arabische landen plaatsvindt.

Andermans erfgoed blijft echter vooral Andermans zorg.




Vroege reisfotografen

De enkele Britse cadetten die met glazen plaatjes, een zwarte tent, een chemisch laboratoriumpje en twee dragers het subcontinent introkken, waren eigenlijk eerder gesponsorde avonturiers dan militaire spionnen.†

In feite behoorden deze mobiele laboranten tot de allereerste reisfotografen, die – ondanks kolonialisme – uniek werk nalieten met allereerste, visuele informatie.



Schermafbeelding 2016-05-21 om 10.22.49

Heel langzaam drong het tot me door dat južst kwetsbaarheid die waardigheid en bekoring aan†porselein†geeft.†Kwetsbaar en bekoorlijk als een kokerrokje op hoge hakken.

Over: de ovens en werkplaatsen in Jingdezhen en Dehua. Over:†PŤre d’Entrecolles uit de zeventiende eeuw, †Edmund de Waal anno nu, kortom over†‘porseleinzucht'.


Nepal 2015

Wordt Nepal ingelijfd als een Indiase deelstaat, ontwikkelt zich een nieuwe burgeroorlog, hoeveel mensen dreigen er deze winter dankzij onverschillige politici van honger en kou om te komen en waarom wil de rest van de wereld zich er niet mee bemoeien – ondanks dat alle ingezamelde, internationale hulp voor slachtoffers van de aardbevingen aan de grens wordt tegengehouden?


Van primitief tot Kunst

Juichende kritieken. Van meet af aan liep het storm. Niets dan lof en bewondering van alle New Yorkse kunst-keuvelaars.†

Totdat de recensie van ene Thomas McEvilley verscheen. De golden exhibition werd op slag omstreden.†Met ingezonden brieven probeerden de curatoren hun gezicht nog te redden.†Tevergeefs.†


Voorouders

Eigenlijk riep ik altijd maar wat. Als iemand me vroeg naar de eigenlijke betekenis van een†voorouder-beeld, vergeleek ik het gemakshalve met een familie†fotoalbum.†Ik realiseerde me domweg niet dat ik daarmee†zo’n zestig miljoen jaar evolutie tot een schriel stamboompje reduceerde, tot een stukje macramť van een paar luttele, genetische lijnen.†En: waarom veel stambomen†beledigingen aan vrouwen zijn.

Sacrale stenen

Een simpele steen kan het meest elementaire symbool van menselijke vergankelijkheid vormen.

Alle aangebrachte tekst en versierselen liften een poosje mee richting eeuwigheid maar verweren lang voordat de gebeds- gedenk- of grafsteen zŤlf tot sterrenstof verkruimelt.

Sacrale stenen in India, Nepal, Tibet, China en Japan.


het tonen van een verzameling

Zelfs voor de verzamelaar die uitstallen als pronken afdoet, leidt het aanbrengen van enige orde in de verzameling tot schikken, situeren, stapelen, structureren, kortom zichtbaar maken.†

Al naar gelang het assortiment uiteraard: het tonen van munten noopt tot heel andere afwegingen dan †het laten zien van keramiek of oude auto’s.†En toch ook weer niet.


Verzamelen

Zoals Marcel Proust schreef:†‘Zelfs als men niet langer aan dingen is gehecht, dan nog speelt dat men eraan gehecht is geweest.’†

Zie hier foto’s van verzamelingen, genomen door de betreffende verzamelaars zelf in hun eigen omgeving, waar geen selfie-makende museumbezoekers het zicht ontnemen.


Phallus festival Japan

In India verenigt men het ronde met het rechte in de lingam-yoni. In Tibet verbeeldt men wijsheid en compassie met twee copulerende lichamen: yab-yum.†

In Nederland ziet men in dat alles slechts fysiek gerommel en gerampetamp en vervat dit vervolgens met een stalen gezicht:†‘Zoiets doen wij hier niet.’†

Over het jaarlijkse fallusfestival in Japan.


Lady Kashba

Een inkoopster uit Bombay – onstuimig mooi en modern – wierp in het voorbijgaan ťťn blik op het Kashba visitekaartje en repte:†'What a graphic chaos! An Arab name, a Tibetan face, and an address in Amsterdam!’†

Natuurlijk had ‘t kekke krengetje gelijk, maar wij, oudere garde, lieten een visitekaartje niet ontwerpen, het†ontstond met de jaren.. organisch, weetjewel.†Over de foto en de foutief gespelde naam Kashba.


Ansicht uit Katmandoo

Waarom werd de allereerste ansichtkaart van Nepal gedrukt in Luxemburg?†En wie nam de foto in de verboden vallei?

Het merendeel van de zevenhonderd miljoen postcards die in†1908 binnen de Verenigde Staten werden verstuurd, was in Duitsland gedrukt.

Een oude ansichtkaart ontleed.


Ken uw selfie

‘Met 'n vingertopje krijg je het effect waarvoor ik tien jaar geleden een halve dag op een been in de donkere kamer moest jongleren. De meeste creativiteit zit ‘m niet langer in het zien en visualiseren, maar in het kiezen van de juiste app. Met de Goggal app kun je nu zelfs ŗchteraf van lens wisselen. Wie nu nog rondsjouwt met al dat gewicht aan apparatuur om z’n nek moet wel haast een gepensioneerde amateur zijn.’ Maar is†‘sefie’ feitelijk iets nieuws?


Over het fotograferen van andere culturen

Jimmy Nelson’s Before they pass away pretendeert op te komen voor verdrukte culturen, maar bespoedigt eerder de ondergang ervan.

Nelson registreert hun precaire bestaan niet. Nelson arrangeert, positioneert en stileert de Ander als acteur in zijn opstelling.†Waar kennen we dit †toch van…?†

Nelsons foto’s gaan†aan kitsch voorbij.


Op zoek naar de Mandarijn

Vele jongeren trokken in de zestiger en zeventiger jaren naar Het Oosten. Om langdurig in die vreemde culturen te blijven en in het beste geval te ontdekken waar zij zelf eigenlijk vandaan kwamen.

Niets echt iets nieuws, velen hen voor.

In het spoor van De Mandarijn van Vlissingen.†(Samuel van de Putte, zie bovenaan deze index).



Beeldgieters en -houwers

Langzaam drong het ter plekke tot me door:†

- als Newarezen de mooiste boeddhistische beelden ter wereld maken,†

- als zij zelf dťze kunstenaar als de absolute meester van zijn tijd beschouwen,†

- dan†zou deze oude man, op de lemen vloer voor me, in de rest van de wereld†inmiddels†wereldberoemd zijn.


Verkiezingen Nepal

Vlak voor de verkiezingen ging drie dagen de landgrens op slot.†Een Indiase bruidegom die dit niet had voorzien, kreeg – na protest van heel zijn dorp – twee uur de tijd om samen met zijn vader alsnog de grens over te gaan om de bruid op te halen.†Iedereen was verrast hoe redelijk de organisatie van duizenden stembussen in duizenden valleien verliep. De buitenlandse waarnemers deelden royaal schouderklopjes uit – vooral aan zichzelf.†


de WeChat omslag

Aan de ontbijttafel vliegen†ingesproken stukjes Tibetaanse tekst heen en weer over de Himalaya.†De receptionist onderhandelt via de smartphone met een Chinese handelaar over een oude trouwketting, een laatste familestuk.†Via een tussenhandelaar in Lhasa biedt iemand in Shanghai plots een klein fortuin voor de jee-stenen ketting met bloedkoraal.

De gratis Chinese†whatsapp zorgde binnen AziŽ voor een totale omslag in†communicatie.


Niets is eeuwig

Bagan, een zandvlakte in midden Burma, herbergt het zoveelste achtste wereldwonder.†De vlakte†is reeds lang droog en onvruchtbaar. In de middeleeuwen raakte het in vergetelheid. Het voortbestaan van de honderden tempels is voor alles te danken aan armoede en desinteresse van de plaatselijke bewoners.†De huidige†restauraties leiden dankzij toerisme echter eerder tot†herbouw †– niet anders dan duizend jaar geleden. Wat noem je restauratie?


Van Randoon naar Yangon

De stad lijkt op gang gehouden dankzij eindeloos veel reparaties, omleidingen, extra buizen en kabels.†De voormalige Britse grandeur wordt niet gezien als nationale geschiedenis – en gedachteloos†verkwanselt.†

In Yangon verrijst een doorsnee Aziatische stad waar het verleden uiteindelijk alleen nog in het stratenpatroon terug te vinden zal zijn. Gelukkig hebben we de foto’s nog.


Birmaans rood

‘We bedelen niet!’ verweert een novice zich tegen de kritiek van een Duitse toeriste.†‘We vragen†niets!’†

Vroeg in de ochtend gaan ze†de straat op. Dun gekleed en blootvoets, ook in koude bergdorpen.†Hun optreden kent een ingestudeerde discipline: kaarsrecht lopen, zwijgen, vooruit kijken en in rap tempo doorstappen.†

Over de overeenkomsten tussen monniken en militairen, tussen weeskinderen en bejaarden.


Nieuwe wereld, oudere man

Om meteen een indruk te geven van de overvloed die er door de drie giga-winkelcentra klotst:†

in het souterrain staan voertuigen te koop die je beledigt met de omschrijving†‘auto’.

Jaguar, Lamborghini, Maserati – dat werk.

Met dito mannen eromheen.


Kathmandu in de winter

Aan sommige uitnodigingen valt niet te ontkomen.†Het eerste hapje rijst van een baby is een ritueel momentum†in een land dat nog steeds een hoog percentage kinder-sterfte kent. Pas na zes maanden gaat men ervan uit dat het kind in leven blijft – en krijgt het een naam.

Wat voor een kado breng je dan mee, vraag ik aan een jonge vader.†'Een kilootje rijst,' zegt hij achteloos. Heel even neem ik hem nog serieus ook.


Beijing Bissniss

In het woonvertrek van jonge, ondernemende gezinnen is in een hoek veelal een kleine uitsparing met een keukentje, bedbank, kinderbankje en eventueel tv-toestel.

De rest van de ruimte gaat op aan handel - of welke bezigheid het gezin dan ook als inkomen heeft. Aanstekelijk.



Scheiding van lichaam en geest

Naast de boeddha-hoofdjes verschenen er in etalages van Thaise antiquairs fraai uitgelichte hoofdloze boeddha†ter verkoop. Per slot staan er in musea ook brok-stukken opgesteld.

Zodra twee antiquairs in Bangkok iets nieuws in hun etalage hebben staan, concludeert de derde dat er handel in moet zitten. En dus worden er volop boeddha-rompen metantique finishinggemaakt...


Kathmandu in de regen

'Waarom ga je niet 'n keer naar mijn geboortedorp?'

- Waarom zou ik?

'Het is er momenteel intensely green and quiet, de boeren hebben net rijstscheuten geplant.’†

Op de hotelcomputer toont hij via Google Earth tegen welke helling van de Himalaya het ongeveer ligt.


Farewell Fofana

Al sinds de zestiger jaren waren er Afrikaaanse handelaren die naar Parijs, Brussel, Amsterdam trokken om er†kralen, bronzen voorwerpen en houtsnij-werken te verkopen.†

Vooral in de begintijd waren er prachtige, markante figuren bij.†Fofana, hier op een foto uit de regeringsbrochure over migratie (!), sjouwend door de Staalstraat, was een van de allerlaatsten.†

Een†stukje Amsterdamse geschiedenis.


Het Reli Circus

'Politiek discussiŽren we eindeloos, we begrijpen hoe belangrijk vrijheid is.†Geestelijk vinden we die vrijheid kennelijk niet nodig.†Als priester of goeroe accepteren we elke Tom, Dick of Harry die beweert het te weten.'

Oftewel, een gedeelde eerste plaats voor het oudste beroep ter wereld:

'I love you so much, I want you to be saved.’


The Real Thing

Natuurlijk was ik verbaasd zo'n dertig schilders aan te treffen die gezamenlijk haar oevre aan het naschilderen waren. Maar het zien opkomen ervan, op half voltooide doeken, het zien van haar levenswerk†tegelijkertijd in wording, was even vreemd als hilarisch.†

‘Die gasten in AziŽ zijn soms zo goed dat je later nog kunt achterhalen welke drýk van wŤlk boek zij kregen om na te schilderen,’ merkte 'n bevriende kunstschilder later op.†


'Niet lullen maar poetsen'

Musea twijfelen al eeuwen over wel of niet poetsen van hun collectie zilveren voorwerpen sieraden.†Bij elke poetsbeurt verliest het metaal een buitenlaagje. Weliswaar minuscuul maar uiteindelijk krijgt het gevolg.†Soms zie je antieke zilveren vaasjes of doosjes waarvan de repoussť bloemetjes door generaties huishoudpersoneel kapot werden gepoetst.

Over zilver.


'Ogen der materie'

Juist ’troebele’ edelstenen fascineren. Onder grote druk tijdens het wordingsproces kwam onverwachts van alles samen. Met een bevroren biotoop†tot gevolg.†

‘Diamant is voor de verkoop,’ legt een handelaar me uit. ‘Deze zogenaamd troebele stenen zijn kostbaar, er zijn maar weinig gegadigden. Je moet namelijk veel kennis in huis hebben om de prijs te begrijpen.’†

Verkoop geschiedt voornamelijk onderling.†


Een zilver boeddhaatje

Geduldig legt hij uit hoe hij het beeldje had gemaakt, namelijk uit ťťn plaat; alleen 't hoofdje had hij gegoten.

Jong en niet gehinderd door enige kennis van repoussť- techniek, weigerde ik hem†te geloven.†

‘Als het nžet zo is,’ zei hij,†‘dan krijg je 't beeldje.'

- O ja? In dat geval, wacht even, ik ben zo terug...


'Ach, wat is mooi..?'

Bij vier families werk ik inmiddels samen met de†derde†generatie. De jonge garde accepteert me vooral als†vriend-van-vader†die zelfs opa nog heeft gekend.†

Dan behoor je tot de familiegeschiedenis – die zo oud is als het gezamenlijke geheugen strekt – en ontvang je vertrouwen en respect. †

Sinds de komst der Chinesen echter stelt mijn inkoop - en daarmee mijn betweterige mening - nog weinig voor.†


Mensch, durf te kijken

Al gauw kreeg Aatje in de gaten dat men zelden echt†keek naar de kunst die hij meebracht.

Hun blik mijdde het voorwerp, uit angst dat ze er anders aan vast zaten, of zoiets.†

Dit bracht Aatje Veldhoen op een fantastisch idee...



'Etnografica'

Het woord etnografie†is natuurlijk veel korter dan wat de Amsterdamse boutiques en†ethnic galleries†in de zestiger jaren er†aan gaven: sieraden, kunst- en gebruiks-voorwerpen van verre volkeren.

- Alle landen, alle tijden,†vatte een van hen het ten slotte samen.

Toch heeft etnografie een lange voorgeschiedenis in Amsterdam.



Back Home














All photographs and texts © Kashba, Ais Loupatty & Ton Lankreijer. Webdesign: William Loupatty.